INVESTMENT CORPORATION

   



Tài Liệu

Có chuyên gia ở vị trí lãnh đạo là một lợi thế

Dịch từ bài viết “Having experts at the top is a plus” của tác giả Amanda H. Goodall (The Straits Time)

Người dịch: Mai Hữu Tín, Nguyễn Thị Tuyết Mai

Hầu như bất cứ ai trong Hội đồng quản trị của Google cũng đều có ít nhất một bằng về khoa học máy tính, kỹ thuật hoặc tiến sĩ. Có hai hiệu trưởng đại học và cũng là các học giả lỗi lạc - John Hennessy của Đại học Stanford và Shirley Tilghman cựu hiệu trưởng của Đại học Princeton, và vài thành viên của Học viện Kỹ thuật Quốc gia cũng như các tổ chức lẫy lừng khác. Google hưởng lợi khi có được chuyên môn kỹ thuật ở cấp lãnh đạo cao nhất như vậy.

Nhưng Google là một công ty khổng lồ bất thường khi đưa những chuyên gia khoa học như vậy vào hàng ngũ lãnh đạo cao nhất. Ngoài thung lũng Silicon ra, ít lãnh đạo công ty cao cấp nào có thể tự hào về kiến thức kỹ thuật trong các sản phẩm mà công ty họ làm ra. Phòng họp Hội đồng quản trị các công ty Hoa Kỳ chứa đầy dân MBA, nhất là từ Đại học Harvard, trong khi các công ty khác ở các nước phát triển (mà Đức có thể là một ngoại lệ) dường như cũng ưu ái những nhà quản lý chuyên nghiệp hơn là các nhân tài khoa học hay kỹ thuật.

Ngày nay, việc đưa công nhân tri thức làm lãnh đạo chuyên nghiệp trông có vẻ lạ đời, cũng như trước đây khi cho các nhà khoa học tham gia vào Hội đồng quản trị vậy. Trước đây mọi người nghĩ rằng khả năng lãnh đạo không có vai trò lớn lắm ở các tổ chức nặng về tri thức, vì ở đó người ta cho rằng các chuyên gia đứng cao hơn bởi động lực làm việc của họ là niềm vui tri thức chứ không chỉ là những kích thích bên ngoài như tăng trưởng lợi nhuận và quản lý chi phí.

Sự khác biệt về thái độ này thể hiện rõ trong nhiều lĩnh vực xã hội, cụ thể là tại các bệnh viện ở Hoa Kỳ và Anh, nơi mà các y bác sĩ giàu tri thức làm việc tách biệt với đội ngũ quản lý. Trước đây các bác sĩ vận hành bệnh viện, nhưng ngày nay chỉ khoảng 5% CEO của các bệnh viện Hoa Kỳ là bác sĩ y khoa, và tỉ lệ này ở các bệnh viện Anh còn thấp hơn nữa. Một điệp khúc phổ biến trong ngành này là “Các bác sĩ nên lo việc thuốc men, còn các nhà quản lý chuyên nghiệp thì lo việc lãnh đạo tổ chức.”

Nhưng việc này thật sai lầm. Nghiên cứu cho thấy các bệnh viện hoạt động tốt hơn ở Hoa Kỳ thường được điều hành bởi các bác sĩ nổi tiếng với các công trình nghiên cứu vượt trội chứ không phải bởi dân quản lý chuyên nghiệp. Bằng chứng nghiên cứu cũng cho thấy rằng các bệnh viện hoạt động tốt hơn, có tỉ lệ tử vong thấp hơn khi có nhiều nhà quản lý tham gia Hội đồng quản trị đã trải qua quá trình đào tạo lâm sàn.

Chúng ta có thể thấy điều tương tự ở các lĩnh vực khác. Nghiên cứu của tôi cho thấy những trường đại học tốt nhất thế giới nhiều khả năng được điều hành bởi các học giả lỗi lạc với năng lực điều hành ngày một tiến bộ. Phân tích ở cấp phòng ban cũng cho kết quả tương tự. Ví dụ như Khoa Kinh tế của một trường Đại học có khuynh hướng hoạt động tốt hơn khi các nghiên cứu riêng của Trưởng khoa được trích dẫn rộng rãi hơn.

Khi để các chuyên gia làm quản lý, không phải lúc nào cũng có một hệ thống báo cáo hiệu quả. Nhưng như dân học thuật thường nói: việc bạn không chăn được mèo không có nghĩa là mèo không có hệ thống cấp bậc. Cũng giống như mèo, dân học thuật vận hành theo một “hệ thống cấp bậc tương đối” trong đó người lãnh đạo thay đổi theo tình huống.

Ngay cả trong thế giới thể thao, nơi mà sự thành công (trong quá khứ) không phải là sự chuẩn bị hẳn nhiên cho việc quản lý, thì chúng tôi vẫn nhìn thấy những mối liên hệ thú vị giữa kinh nghiệm và khả năng điều hành tổ chức. 

Các vận động viên bóng rổ giỏi nhất của Hiệp hội bóng rổ quốc gia (NBA) thường trở thành những huấn luyện viên tốt nhất, và các cựu vô địch đua xe Công thức 1 thường tạo ra các đội đua hay nhất. Trong 92 câu lạc bộ bóng đá của Giải ngoại hạng Anh, các nhà quản lý câu lạc bộ đã từng thi đấu trung bình là 16 năm trong các câu lạc bộ có tiếng. Alex Ferguson, người được xem là nhà quản lý đội bóng giỏi nhất nước Anh, từng ghi bàn trung bình mỗi 2 trận đấu trong suốt sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp của mình.

Nhưng khi có hình mẫu xuất hiện, nhất là trong giới doanh nghiệp, thì chúng ta cần lưu ý. Quản lý cấp cao ở bất kỳ công ty dịch vụ chuyên nghiệp nào cũng nhiều khả năng đã từng là một chuyên viên hành nghề xuất sắc trong suốt sự nghiệp dài lâu của mình với công ty đó. Điều này có thể là do các chuyên gia và chuyên viên trong các tổ chức nặng về tri thức thích có một ông chủ đã chứng minh được năng lực xuất sắc của mình trong lĩnh vực của họ. Uy tín của người lãnh đạo là yếu tố sống còn: nếu cô ấy đặt tiêu chuẩn cao thì hẳn nhiên bản thân cô ấy đã phải đạt được hoặc vượt qua các tiêu chuẩn đó rồi. Nói ngắn gọn hơn, cô ấy phải lãnh đạo bằng tấm gương của chính mình.

Kiểu sắp xếp lãnh đạo này tạo ra một chu trình hay. Một lãnh đạo dày dặn kinh nghiệm sẽ hiểu được cảm giác của cấp dưới mình, làm thế nào để khích lệ họ, và cách tạo ra một môi trường làm việc tốt. Cô ta cũng có nhiều khả năng tuyển dụng người tốt hơn. Xét cho cùng thì một nhà khoa học hay một bác sĩ giỏi nhất sẽ có khả năng nhận biết những nhà nghiên cứu hoặc bác sĩ nào có tiềm năng lớn nhất hơn là một nhà quản lý chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, vấn đề không đơn giản là các lãnh đạo ngày nay thiếu kiến thức kỹ thuật, mà là do các chuyên gia thường rất miễn cưỡng làm lãnh đạo. Nhưng việc này có thể thay đổi. Bằng việc truyền đạt về tầm quan trọng của quản lý và lãnh đạo cho một chuyên gia ngay khi anh ta khởi nghiệp, và đào tạo riêng cho anh ta theo cách thức thích hợp, dễ hiểu, bằng ngôn ngữ giản đơn, chúng ta có thể lấp đi cách biệt. Nhiều trường y khoa đang cân nhắc việc đưa giáo dục về quản lý vào trong chương trình giảng dạy.

Bí quyết nằm ở việc tìm được các chuyên gia đã qua đào tạo để đi sâu hơn vào chuyên môn của họ để lùi lại và nhìn bức tranh toàn cảnh. Nếu có sự chuẩn bị hợp lý, không có lý do gì mà một nhà lãnh đạo không thể vừa hoạt động chuyên môn vừa quản lý được. Kết quả có thể sẽ rất ấn tượng. Thử nghĩ xem nếu các chính phủ được các nhà khoa học có kỹ năng quản lý điều hành thì họ sẽ phản ứng như thế nào với biến đổi khí hậu. Những cái đầu cao siêu nên được sử dụng tối ưu.

Đây là bản dịch không chính thức. Rất mong được đóng góp để bản dịch hoàn thiện hơn

Mọi sao chép xin ghi rõ nguồn: www.unigroup.com.vn

Đóng góp cho bản dịch qua email: maintt@unigroup.com.vn